- De tekst in het document "Rekeninge purgative Marie Borra echtgenote Bruynooghe Joannes" is een 18e-eeuws (1776-1780) juridisch-administratief stuk in oud Nederlands
Het gaat om een boedel- of erfenisafrekening ("rekeninge purgative") na het overlijden van Marie Borra, echtgenote van Joannes Bruynooghe, in de parochie Torhout (onder het Land van Wijnendaele).
Het betreft een boedelverdeling na het overlijden van Marie Borra, vrouw van Joannes Bruynooghe (zoon van Cornelis Bruynooghe).
De afrekening werd voor de schepenbank van Wijnendaele gepresenteerd en afgesloten op 6 mei 1778.
De tekst is opgesteld door de griffier J. Moke en later geverifieerd door de ambtenaar Coutteau.
Familie en erfgenamen
De overledene liet zes kinderen na:
Elias Bruynooghe – huwde met Anna Theresia Cool (Torhout)
Pieter Bruynooghe – huwde met Anna Borra (Torhout)
Joannes Bruynooghe – jongeman te Kortemark
Helena Bruynooghe – gehuwd met Pieter De Ruijter (Kortemark)
Carel Bruynooghe – ±22 jaar oud
Theresia Bruynooghe – ±20 jaar oud
De minderjarige wezen (Carel en Theresia) hadden als voogden:
Pieter Bruynooghe (vaderlijke zijde)
Elias Bruynooghe (moederlijke zijde, na overlijden van Pieter Borra)
?? Inhoud van de afrekening
De "rekeninge purgative" somt alle activa (baeten) en passiva (lasten) van de nalatenschap op:
Activa / baeten:
Landen, hofsteden en leengronden in Torhout en Kortemark
Opbrengst van verkopen en vendities (veiling van meubels, vee, hout, enz.)
Huurinkomsten en opbrengsten uit "boomcatheijlen" (houtopstanden)
Diverse betalingen en voorschotten aan kinderen ("advancementen")
Totale baten: ongeveer £738-14-8 Vlaams courant
Passiva / lasten:
Schulden en obligaties aan o.a. Pieter Volckaert, Carel Bruynooghe, Daniel Freijne, Lodewijck Denijs, enz.
Vergoedingen voor aangekochte leengronden ("coopschat")
Gerechts- en administratiekosten
Rente en achterstallige betalingen
Totale lasten: ongeveer £1192-5-3
De lasten overstegen de baten met £453-10-7, wat betekent dat de nalatenschap schulden had.
Geschil en schikking
Er ontstond een conflict tussen de erfgenamen over de vergoeding van de aangekochte leengronden ("coopschat") en de waarde van hout op het land.
Een transactie (schikking) werd bereikt op 8 oktober 1778 in Torhout.
Elias Bruynooghe moest aan zijn mede-erfgenamen £300 courant betalen.
In ruil werd hij ontslagen van verdere verplichtingen.
De overeenkomst werd goedgekeurd door de oppervoogden op 28 oktober 1778.
Slotbepalingen
De rekening werd beëdigd, gecontroleerd en gesloten in 1780.
Het document vermeldt de kosten van de afrekening (zegels, schrijfgeld, auditiekosten, enz.) en besluit met de bevestiging dat Joannes Bruynooghe deze kosten heeft betaald.
Samenvattend
Het document is de officiële boedelafrekening van Marie Borra (†1776), vrouw van Joannes Bruynooghe, opgesteld in Torhout (Wijnendaele) tussen 1776 en 1780.
Het beschrijft de verdeling van goederen, schulden en erfenis tussen de zes kinderen, inclusief juridische geschillen, leengoederen, rentebetalingen, en administratieve afwikkeling.
De nalatenschap bleek negatief te zijn, en een minnelijke schikking werd getroffen om verdere rechtszaken te vermijden.
|